Pytanie do mecenasa

Do szpitala trafia nieprzytomny pacjent, który nie jest w stanie wskazać osoby upoważnionej do uzyskiwania informacji medycznych. Pojawia się jego żona, która informuje, że formalnie nadal pozostają w związku małżeńskim, choć są w trakcie rozwodu. Jednocześnie wskazuje, że pacjent od dłuższego czasu mieszka z inną kobietą i pozostaje z nią w nieformalnym związku. Żąda, aby szpital nie udzielał żadnych informacji tej partnerce ani komukolwiek innemu.

Komu w takiej sytuacji personel może legalnie przekazać informacje o stanie zdrowia pacjenta?

Odpowiedź mecenasa

Zasady udzielania informacji medycznej określa art. 31 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Przepis wskazuje, że jeżeli pacjent jest nieprzytomny, lekarz udziela informacji osobie bliskiej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.

Ustawa wskazuje, że osobą bliską jest m.in.:

• małżonek,
• osoba pozostająca we wspólnym pożyciu,
• krewni i powinowaci do drugiego stopnia,
• przedstawiciel ustawowy,
• osoba wskazana przez pacjenta.

Kluczowe jest to, że ustawodawca nie tworzy żadnej hierarchii osób bliskich. Małżonek nie ma pierwszeństwa przed partnerem życiowym. W świetle prawa są to osoby o równorzędnym statusie.

Co to oznacza w tej konkretnej sytuacji?

• Żona, mimo trwającego postępowania rozwodowego, nadal jest osobą bliską.
• Partnerka, z którą pacjent mieszka i pozostaje we wspólnym pożyciu, także spełnia definicję osoby bliskiej.

Obie kobiety mają zatem równorzędne prawo do uzyskania informacji o stanie zdrowia pacjenta.

Czy żona może zakazać udzielania informacji partnerce?

Nie może.

Żona nie ma podstawy prawnej, aby decydować o tym, komu personel może udzielać informacji, jeżeli chodzi o inne osoby bliskie. Ustawa dopuszcza istnienie wielu osób bliskich jednocześnie i żadna z nich nie ma prawa wyłączać innej z przysługującego jej uprawnienia.

Żądanie żony, aby nie przekazywać informacji partnerce, nie ma żadnego umocowania prawnego i nie powinno być respektowane przez personel medyczny.

W praktyce dla personelu medycznego

• Jeżeli pacjent jest nieprzytomny, informacji udziela się każdej osobie bliskiej w rozumieniu ustawy.
• W opisanej sytuacji osobami bliskimi są zarówno małżonka, jak i partnerka pozostająca we wspólnym pożyciu.
• Żądanie małżonki, aby nie udzielać informacji partnerce, nie jest wiążące.
• Personel powinien zachować neutralność, powołując się na ustawową definicję osoby bliskiej.
• W dokumentacji medycznej warto odnotować zgłoszenie obu osób oraz ich status, na przykład małżonka lub osoba pozostająca we wspólnym pożyciu.

Podsumowanie

W przypadku nieprzytomnego pacjenta prawo do informacji medycznej przysługuje każdej osobie bliskiej wskazanej w ustawie o prawach pacjenta. W analizowanej sytuacji zarówno małżonka, jak i aktualna partnerka pacjenta mają pełne i równorzędne prawo do uzyskiwania informacji o stanie zdrowia pacjenta. Żona nie może skutecznie żądać ograniczenia dostępu do informacji partnerce, ponieważ nie ma ku temu podstawy prawnej.

Źródła

Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty – art. 31 (zasady udzielania informacji pacjentowi oraz osobom bliskim, w tym regulacje dotyczące pacjentów nieprzytomnych).

Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta – art. 3 ust. 1 pkt 2 (definicja osoby bliskiej obejmująca małżonka, osobę pozostającą we wspólnym pożyciu, krewnych do drugiego stopnia oraz osobę wskazaną przez pacjenta).

Stanowisko eksperckie mecenasa Dominika Hunka, analiza dotycząca udzielania informacji osobom bliskim w przypadku nieprzytomności pacjenta i braku możliwości wskazania osoby upoważnionej.

Zdjęcie Designed by Freepik.